Έξυπνο σπίτι και φωτοβολταϊκό: πώς ο αυτοματισμός αυξάνει την ιδιοκατανάλωση με το net billing

Σύντομα: Στο net billing κάθε kWh του φωτοβολταϊκού έχει δύο πολύ διαφορετικές αξίες. Όταν την καταναλώνετε την ίδια στιγμή, γλιτώνετε την τελική τιμή λιανικής με όλες τις χρεώσεις. Όταν τη στέλνετε στο δίκτυο, πληρώνεστε με την ωριαία τιμή χονδρικής, που τα μεσημέρια με πολύ ήλιο είναι συχνά κοντά στο μηδέν. Το πρακτικό συμπέρασμα: η απόδοση ενός οικιακού φωτοβολταϊκού κρίνεται πλέον από το πόσο μεγάλο μέρος της παραγωγής καταναλώνετε εσείς. Αυτό είναι δουλειά για αυτοματισμό, όχι για υπενθυμίσεις.

Net metering και net billing με μια ματιά

	Net metering (παλιό)	Net billing (νέο)
Πώς συμψηφίζεται	Παραγωγή και κατανάλωση σε βάθος χρόνου	Την ίδια ώρα (ταυτοχρονισμένα)
Αξία της περίσσειας	Περίπου ίδια με την κατανάλωση	Ωριαία τιμή χονδρικής
Τι μετράει περισσότερο	Η συνολική ετήσια παραγωγή	Το πότε καταναλώνετε
Ρόλος του αυτοματισμού	Χρήσιμος	Καθοριστικός

Πώς λειτουργεί το net billing σήμερα

• Ιδιοκατανάλωση: Η ενέργεια που παράγεται και καταναλώνεται ταυτόχρονα απλώς μειώνει όσα αγοράζετε από το δίκτυο.
• Περίσσεια: Ό,τι εγχέεται στο δίκτυο αποζημιώνεται με την τιμή της Αγοράς Επόμενης Ημέρας για τις ώρες της έγχυσης.
• Οικιακά συστήματα έως 10,8 kW: Η αξία της περίσσειας πιστώνεται στον λογαριασμό ρεύματος. Η σύμβαση συμψηφισμού διαρκεί 20 χρόνια.
• Ρυθμιζόμενες χρεώσεις: Υπολογίζονται στην ενέργεια που αντλείτε από το δίκτυο. Όσο λιγότερη αντλείτε, τόσο μικρότερες είναι και αυτές.
• Νέες συμβάσεις: Με την ΚΥΑ του Σεπτεμβρίου 2026 (ΦΕΚ Β 5573) η τριμερής σύμβαση αντικαθίσταται από δύο διμερείς και η διαδικασία γίνεται ψηφιακά.

Τι γίνεται όταν οι τιμές γίνονται αρνητικές

Τα μεσημέρια με πολύ ήλιο η τιμή χονδρικής πέφτει συχνά πολύ χαμηλά, και κάποιες ώρες γίνεται και αρνητική. Νομοσχέδιο του ΥΠΕΝ που βρίσκεται σε δημόσια διαβούλευση (Οκτώβριος 2026) προβλέπει ότι σε αυτές τις ώρες η αποζημίωση των μικρών αυτοπαραγωγών θα μετρά ως μηδενική και όχι ως χρέωση, και ότι η ενέργεια αυτών των ωρών δεν θα φορολογείται. Είναι μια σημαντική προστασία, αλλά δείχνει και κάτι ακόμα: τις ώρες αιχμής της παραγωγής, η περίσσεια μπορεί να αξίζει ακριβώς μηδέν.

Ένα απλό παράδειγμα

Ας υποθέσουμε, με ενδεικτικές τιμές, ότι η τελική τιμή που πληρώνετε για ρεύμα από το δίκτυο είναι 0,22 €/kWh και ότι η τιμή χονδρικής στις 13:00 είναι 0,03 €/kWh.

• Αν ο θερμοσίφωνας ζεστάνει νερό στις 13:00 με 3 kWh από τον ήλιο, γλιτώνετε 0,66 €.
• Αν οι ίδιες 3 kWh πάνε στο δίκτυο και ο θερμοσίφωνας ανάψει στις 20:00 από το δίκτυο, παίρνετε 0,09 € και πληρώνετε 0,66 €.

Η ίδια ενέργεια, η ίδια μέρα, απλώς σε άλλη ώρα: περίπου 7 φορές διαφορά. Πολλαπλασιάστε το με όλα τα φορτία και όλες τις μέρες του χρόνου και φαίνεται γιατί η ιδιοκατανάλωση κρίνει την απόσβεση.

Ο Σύνδεσμος Εταιριών Φωτοβολταϊκών (ΣΕΦ), στον νέο του οδηγό, δίνει ως ενδεικτικό παράδειγμα ένα νοικοκυριό με κατανάλωση 8.500 kWh τον χρόνο, αντλία θερμότητας ή κλιματιστικά, φωτοβολταϊκό 5 kWp και μπαταρία 5 kWh, με μείωση λογαριασμού 53,4%. Ο ίδιος ο οδηγός τονίζει ότι το αποτέλεσμα εξαρτάται από το προφίλ κατανάλωσης κάθε σπιτιού.

Ποια φορτία μετακινούνται στον ήλιο

Δεν μετακινείται κάθε κατανάλωση. Μετακινούνται όμως τα μεγαλύτερα φορτία ενός σπιτιού:

• Θερμοσίφωνας ή boiler: Το πιο εύκολο «αποθηκευτικό» μέσο. Ζεσταίνει νερό με την περίσσεια το μεσημέρι και το κρατάει για το βράδυ.
• Αντλία θερμότητας: Ζεστό νερό χρήσης, και προθέρμανση ή προψύξη του σπιτιού όσο υπάρχει παραγωγή. Η θερμική αδράνεια του κτιρίου κάνει τη δουλειά της μπαταρίας.
• Ηλεκτρικό αυτοκίνητο: Φόρτιση «από τον ήλιο», με ρεύμα φόρτισης που ακολουθεί την περίσσεια, αντί για φόρτιση με πλήρη ισχύ τη στιγμή που μπαίνει στην πρίζα.
• Πλυντήρια, αντλία πισίνας, αφυγραντήρες, ηλεκτρικές πετσετοκρεμάστρες: Μικρότερα φορτία, που μαζί κάνουν διαφορά.

Πώς το κάνει ένα σύστημα KNX

Ένα σύστημα διαχείρισης ενέργειας πάνω σε KNX δουλεύει με απλή, προβλέψιμη λογική:

1. Μετράει στο σημείο σύνδεσης. Ένας αμφίδρομος μετρητής ενέργειας στον πίνακα δείχνει κάθε στιγμή αν το σπίτι αντλεί ή εγχέει ενέργεια και πόση.
2. Ξέρει τι παράγει. Ο inverter συνδέεται στο σύστημα (συνήθως μέσω Modbus και gateway), οπότε είναι γνωστή η παραγωγή και η κατάσταση της μπαταρίας.
3. Ενεργοποιεί φορτία με σειρά προτεραιότητας. Όταν η περίσσεια ξεπεράσει ένα όριο για αρκετά λεπτά, ανάβει το πρώτο φορτίο της λίστας (π.χ. θερμοσίφωνας). Αν περισσεύει ακόμα, το επόμενο. Η υστέρηση στους χρόνους αποτρέπει τα συνεχή ανοιγοκλεισίματα όταν περνάει ένα σύννεφο.
4. Σέβεται την άνεση. Το νερό δεν ζεσταίνεται πάνω από ένα όριο, το σπίτι δεν ψύχεται κάτω από μια θερμοκρασία, και ο χρήστης μπορεί πάντα να παρακάμψει τον αυτοματισμό από το διακόπτη ή την εφαρμογή.
5. Συνεργάζεται με την μπαταρία. Αποφασίζει αν η περίσσεια πάει πρώτα σε φορτία ή στην μπαταρία, ανάλογα με την ώρα και την πρόγνωση. Αν υπάρχει και δυναμικό τιμολόγιο, λαμβάνει υπόψη και τις τιμές της επόμενης ημέρας.
6. Δείχνει το αποτέλεσμα. Ποσοστό ιδιοκατανάλωσης, kWh από τον ήλιο και εξοικονόμηση, σε οθόνη ή εφαρμογή.

Συμβουλές πριν βάλετε (ή αναβαθμίσετε) φωτοβολταϊκό

• Διαστασιολογήστε με βάση την κατανάλωση, όχι τη στέγη. Με το net billing, ένα μεγάλο σύστημα που στέλνει τα μισά του kWh στο δίκτυο το μεσημέρι αποσβένεται πιο αργά.
• Πρώτα αυτοματισμός, μετά μπαταρία. Η μετατόπιση των μεγάλων φορτίων κοστίζει λιγότερο από μια μπαταρία ίδιας «χωρητικότητας» και δεν φθείρεται με τους κύκλους.
• Σε νέα κατασκευή ή ανακαίνιση, προβλέψτε από τώρα χώρο για μετρητή ενέργειας στον πίνακα, ξεχωριστές γραμμές για θερμοσίφωνα, αντλία θερμότητας και φορτιστή, και καλωδίωση επικοινωνίας προς τον inverter.
• Αν δεν έχετε ταράτσα, δείτε τι επιτρέπει το νέο πλαίσιο για φωτοβολταϊκά μπαλκονιού και μπαταρίες χωρίς φωτοβολταϊκό.

Η φιλοσοφία της Sync-Teq

Με το net billing, το φωτοβολταϊκό δεν είναι πια «βάζω πάνελ και ξεχνάω». Αποδίδει όταν το σπίτι ξέρει πότε να καταναλώνει. Η Sync-Teq δεν εγκαθιστά φωτοβολταϊκά: αναλαμβάνουμε τον αυτοματισμό του σπιτιού και συνεργαζόμαστε με τον εγκαταστάτη σας, ώστε το σύστημα KNX να μετράει, να προτεραιοποιεί και να μετακινεί τα φορτία αυτόματα και όσο περισσότερος ήλιος να γίνεται δικός σας. Επικοινωνήστε μαζί μας για μια εκτίμηση για το σπίτι ή το έργο σας.

Πηγές

• Energymag: Ο νέος οδηγός του ΣΕΦ για την αυτοκατανάλωση
• Alphafreepress: Νέα προστασία για τα οικιακά φωτοβολταϊκά (13/10/2026)
• ΚΥΑ ΥΠΕΝ/ΔΑΠΕΕΚ/102876/1958/2026, ΦΕΚ Β 5573/14.09.2026, μέσω e-nomothesia.gr
• ered.gr: Net billing replaces net metering